Like vs Μάθηση: Social Media και Σχολείο
.
.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των εφήβων, επηρεάζοντας σε σημαντικό βαθμό τη μαθησιακή τους πορεία. Έχει παρατηρηθεί ότι η εκτεταμένη χρήση τους αποσπά την προσοχή από την ουσιαστική και αποτελεσματική μελέτη. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις μαθητών των οποίων η σχολική επίδοση έχει μειωθεί αισθητά εξαιτίας της έντονης ενασχόλησης με τις «απαιτήσεις» του ψηφιακού κόσμου.
Παράλληλα, ορισμένοι μαθητές φαίνεται να απομακρύνονται σταδιακά από τα σχολικά τους καθήκοντα, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε ελλιπή φοίτηση. Οι πολύωρες διαδικτυακές αναζητήσεις και η συνεχής κατανάλωση σύντομων, κυρίως ψυχαγωγικών, βίντεο περιορίζουν σημαντικά τον χρόνο ξεκούρασης, επηρεάζοντας αρνητικά την ποιότητα του ύπνου και δυσχεραίνοντας το πρωινό ξύπνημα για το σχολείο.
Ιδιαίτερα σημαντικές επιπτώσεις καταγράφονται και σε βασικές γνωστικές λειτουργίες, όπως η αντίληψη και η μνήμη. Η αδιάκοπη ροή πληροφοριών δυσκολεύει τη μεταφορά δεδομένων από τη βραχυπρόθεσμη στη μακροπρόθεσμη μνήμη, ενώ παράλληλα δεν επιτρέπει την ολοκληρωμένη κριτική επεξεργασία και αφομοίωσή τους. Ως αποτέλεσμα, περιορίζεται η ικανότητα συγκέντρωσης, καθώς και η επιμονή που απαιτείται για την επίτευξη στόχων μακροπρόθεσμου χαρακτήρα, όπως είναι η ουσιαστική μελέτη.
Ωστόσο, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν έχουν μόνο αρνητικές επιδράσεις. Όταν χρησιμοποιούνται με μέτρο και υπευθυνότητα, μπορούν να προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες μάθησης, όπως εκπαιδευτικά προγράμματα, ανάπτυξη δεξιοτήτων, ενίσχυση της δημιουργικότητας και καλλιέργεια διαπροσωπικών σχέσεων. Το κλειδί βρίσκεται στη θέσπιση σαφών ορίων και στην κατάλληλη εκπαίδευση.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η ενημέρωση των γονέων σχετικά με τις σύγχρονες διαδικτυακές πλατφόρμες, τις πολιτικές απορρήτου και τους πιθανούς κινδύνους. Παράλληλα, είναι απαραίτητη η εκπαίδευση των παιδιών από μικρή ηλικία, ώστε να κατανοούν τη φύση των social media και να υιοθετούν πρακτικές ασφαλούς χρήσης. Εξίσου σημαντική είναι η ανάπτυξη σχέσεων εμπιστοσύνης μεταξύ γονέων και παιδιών, που θα επιτρέπουν την ανοιχτή επικοινωνία, την έκφραση προβληματισμών και την έγκαιρη αντιμετώπιση δυσκολιών.
Το σχολείο, ως βασικός φορέας κοινωνικοποίησης, έχει τη δυνατότητα να συμβάλει ενεργά στην ορθολογική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Μέσα από σύγχρονες παιδαγωγικές πρακτικές μπορεί να ενισχύσει την κριτική σκέψη, τη μνήμη και τη συγκέντρωση των μαθητών. Η αξιοποίηση ομαδοσυνεργατικών δραστηριοτήτων, η εισαγωγή δημιουργικών και βιωματικών μεθόδων μάθησης, καθώς και τα σύντομα διαλείμματα αποφόρτισης κατά τη διάρκεια του μαθήματος μπορούν να λειτουργήσουν ευεργετικά.
Επιπλέον, η συστηματική επανάληψη της διδακτέας ύλης με παιγνιώδη τρόπο, προσαρμοσμένο στο μαθησιακό επίπεδο και τα ενδιαφέροντα των μαθητών, η ενίσχυση όσων χρειάζονται επιπλέον υποστήριξη, καθώς και η αποφυγή συγκρίσεων μεταξύ των μαθησιακών επιδόσεων συμβάλλουν στην ενδυνάμωση της αυτοπεποίθησης και της ανθεκτικότητας των μαθητών απέναντι στις επιρροές των social media.
Τέλος, ιδιαίτερη σημασία έχει η υλοποίηση προγραμμάτων ψυχοεκπαίδευσης, τα οποία εστιάζουν στη διαχείριση του άγχους, του φόβου και της ματαίωσης, καθώς και στην πρόληψη και αντιμετώπιση του εθισμού. Η συμβολή ειδικών ψυχικής υγείας σε αυτές τις παρεμβάσεις κρίνεται καθοριστική για την επίτευξη ενός ισορροπημένου και υγιούς τρόπου χρήσης της τεχνολογίας.
.
Χριστίνα Μάγου
Ειδική Παιδαγωγός MSc/Συντονίστρια – Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης,
Οικοτροφείο Α7 “Connect Support” & Ξενώνας Εφήβων “Connect Inn” – ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ
.