Η επιστροφή στην εργασία μετά από σοβαρή ασθένεια: Προκλήσεις και δυνατότητες
.
.
«Θα μπορέσω να επιστρέψω όπως πριν;» είναι ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα που συνοδεύουν την επιστροφή στην εργασία μετά από μια σοβαρή ασθένεια. Για πολλές γυναίκες, η απάντηση δεν είναι αυτονόητη. Παρότι η ανάρρωση σηματοδοτεί ένα νέο ξεκίνημα, η επανένταξη στην αγορά εργασίας αποτελεί μια σύνθετη και βαθιά προσωπική διαδικασία προσαρμογής που συχνά συνοδεύεται από αμφιβολίες, προσδοκίες και ανάγκη επαναπροσδιορισμού της επαγγελματικής ταυτότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, υγεία, εργασία και προσωπική ζωή αλληλεπιδρούν δυναμικά δημιουργώντας πολλαπλές προκλήσεις (Olsson et al., 2025).
Διεθνή δεδομένα καταδεικνύουν, ότι η εργασιακή επανένταξη μετά από σοβαρή ασθένεια συνδέεται άμεσα με τη συνολική ψυχοκοινωνική αποκατάσταση, ωστόσο στην πράξη η διαδικασία αυτή δεν είναι ούτε εύκολη ούτε γραμμική. Ο φόβος της υποτροπής, το άγχος ως προς την απόδοση και η αβεβαιότητα σχετικά με την ικανότητα ανταπόκρισης στις επαγγελματικές υποχρεώσεις συνιστούν βασικούς ανασταλτικούς παράγοντες (Kamdar et al., 2020). Επιπλέον, δεν είναι λίγες οι γυναίκες που βιώνουν εσωτερικές συγκρούσεις, καθώς καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη για επαναφορά στην «κανονικότητα» και στην ανάγκη προστασίας της υγείας τους (Hedlund et al., 2024).
Παράλληλα, η εμπειρία της ασθένειας μπορεί να αφήσει ένα αποτύπωμα στην αυτοπεποίθηση και την επαγγελματική ταυτότητα των γυναικών. Πιο συγκεκριμένα, η απόσταση από την εργασία συχνά δημιουργεί ένα αίσθημα αποσύνδεσης, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που γεννιούνται σκέψεις αμφισβήτησης: «Θα τα καταφέρω όπως πριν;», «Έχω ακόμη τις ίδιες δυνατότητες;». Η εικόνα του εαυτού μεταβάλλεται και, συνεπώς, η επαγγελματική ταυτότητα (Hedlund et al., 2024). Ο επαναπροσδιορισμός, λοιπόν, είναι μείζονος σημασίας, ωστόσο δεν μπορεί να συμβεί από τη μία στιγμή στην άλλη. Αντιθέτως, αποτελεί μια διαδικασία που χρειάζεται χρόνο, φροντίδα και υποστήριξη.
Η διεθνής βιβλιογραφία επισημαίνει, ότι ένα από τα βασικά κενά στη διαδικασία επανένταξης είναι η έλλειψη επαρκών μηχανισμών υποστήριξης στη μετάβαση από τη θεραπεία στην εργασία (Olsson et al., 2025). Σε αυτό, λοιπόν, το σημείο έρχεται η Εργασιακή Συμβουλευτική. Δύναται να λειτουργήσει ως ένας κρίσιμος συνδετικός κρίκος, προσφέροντας έναν ασφαλή χώρο, όπου μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων οι γυναίκες μπορούν να επεξεργαστούν τις εμπειρίες τους, να αναγνωρίσουν τις ανάγκες τους και να θέσουν ρεαλιστικούς επαγγελματικούς στόχους. Η διαδικασία της Εργασιακής Συμβουλευτικής μπορεί, συνολικά, να ενισχύσει την αυτοπεποίθηση και να διευκολύνει τη σταδιακή επιστροφή στην εργασία.
Σε συνέχεια των παραπάνω, ιδιαίτερα σημαντική κρίνεται η ύπαρξη οργανωμένων προγραμμάτων που προσφέρουν αντίστοιχες υπηρεσίες και λειτουργούν ως «γέφυρες» επανένταξης. Μια τέτοια γέφυρα αποτελεί και το Project E.L.E.N.I της ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ (www.iasismed.eu). Πρόκειται για ένα καινοτόμο πρόγραμμα ολιστικής υποστήριξης γυναικών, οι οποίες βρίσκονται σε στάδιο ανάρρωσης μετά από σοβαρά προβλήματα υγείας ή αντιμετωπίζουν συνθήκες ψυχοκοινωνικής ευαλωτότητας. Μέσα από δράσεις που αγγίζουν το προσωπικό, κοινωνικό και επαγγελματικό επίπεδο, το Project E.L.E.N.I συμβάλλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και στη δημιουργία μιας πιο σταθερής και βιώσιμης επιστροφής στην εργασία.
Η επάνοδος στην εργασία μετά από σοβαρή ασθένεια δεν είναι μια εύκολη διαδρομή. Αντιθέτως, αποτελεί μια κρίσιμη φάση αποκατάστασης στην οποία η εργασία δεν λειτουργεί μόνο ως στόχος, αλλά και ως μέσο επανασύνδεσης με την καθημερινότητα, την αυτονομία και την αίσθηση του ανήκειν. Το Project E.L.E.N.I αγκαλιάζει τις γυναίκες και τους διασφαλίζει, όχι μόνο ότι καμία δεν θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει αυτή τη διαδρομή μόνη της, αλλά και ότι θα έχει τα εργαλεία και την υποστήριξη που χρειάζεται, για να προχωρήσει με αυτοπεποίθηση στο επόμενο κεφάλαιο της ζωής της.
.
Αν αισθάνεσαι ότι αυτή η διαδρομή σε αφορά και θα ήθελες να τη διανύσεις με περισσότερη υποστήριξη, κάνε «κλικ» στον σχετικό σύνδεσμο και δήλωσε συμμετοχή στο πρόγραμμα.
.
Άννα-Μαρία Γεωργιτσοπούλου, Εργασιακή Σύμβουλος,
Κέντρο ημέρας “IASIS | At Centro”, ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ
.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Hedlund, Å., Kristofferzon, M.-L., Boman, E., Nieuwenhuijsen, K., & Nilsson, A. (2024). Women’s health and psychological well-being in the return-to-work process after long-term sick leave for common mental disorders: Women’s and first-line managers’ perspectives. BMC Public Health, 24, Article 2834. https://doi.org/10.1186/s12889-024-20350-x
- Kamdar, B. B., Suri, R., Suchyta, M. R., Digrande, K. F., Sherwood, K. D., Colantuoni, E., Dinglas, V. D., Needham, D. M., & Hopkins, R. O. (2020). Return to work after critical illness: A systematic review and meta-analysis. Thorax, 75(1), 17–27. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7418481/?utm_source
- Olsson, C., Jensen, I., Nybergh, L., Björk Brämberg, E., & Tinnerholm Ljungberg, H. (2025). The return to work after sick leave due to common mental disorders among young employees: A qualitative interview study with young employees and managers. BMC Public Health, 25, 1383. https://doi.org/10.1186/s12889-025-22607-5
.