Η μοναξιά στην εποχή των social media και η επίδρασή της στον χώρο εργασίας
.
Στην εποχή της συνεχούς συνδεσιμότητας, θα περίμενε κανείς ότι η μοναξιά θα ήταν ένα σπάνιο φαινόμενο. Παρά το γεγονός ότι τα social media και οι ψηφιακές πλατφόρμες επικοινωνίας μας κρατούν συνεχώς σε επαφή, ολοένα περισσότεροι εργαζόμενοι αναφέρουν ότι βιώνουν ένα αίσθημα απομόνωσης. Η ψυχολογική αυτή εμπειρία δεν περιορίζεται στην προσωπική ζωή· επεκτείνεται και στην επαγγελματική, με συνέπειες τόσο για την ψυχική υγεία όσο και για την καθημερινή απόδοση στο χώρο εργασίας (Cacioppo & Cacioppo, 2018).
Η αλληλεπίδραση μέσω ψηφιακών μέσων συχνά δημιουργεί την αίσθηση ότι είμαστε συνδεδεμένοι, αλλά στην πραγματικότητα η ποιότητα αυτής της σύνδεσης συχνά δεν καλύπτει την ανθρώπινη ανάγκη για ουσιαστική επαφή. Οι σύντομες συνομιλίες μέσω email, τα μηνύματα σε πλατφόρμες chat και οι online συναντήσεις διατηρούν μια επιφανειακή κοινωνική συνδεσιμότητα, η οποία όμως δεν αντικαθιστά την αλληλεπίδραση πρόσωπο με πρόσωπο (Turkle, 2017). Αυτό οδηγεί πολλούς εργαζόμενους να νιώθουν ότι λείπει κάτι σημαντικό στη δουλειά τους, μια αίσθηση που συχνά περιγράφεται ως συναισθηματική απομόνωση.
Η μοναξιά στον χώρο εργασίας δεν αποτελεί απλώς μια δυσάρεστη εμπειρία· έχει και πρακτικές συνέπειες. Μπορεί να μειώσει την κινητοποίηση και τη δημιουργικότητα, καθώς και την αίσθηση του ανήκειν σε μια ομάδα. Όταν συνδυάζεται με υψηλές απαιτήσεις, πίεση χρόνου ή αβεβαιότητα, η απομόνωση μπορεί να ενισχύσει το άγχος και να αυξήσει τον κίνδυνο επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout) (Hobfoll et al., 2018). Παράλληλα, η έλλειψη ουσιαστικής κοινωνικής στήριξης μπορεί να επηρεάσει τη λήψη αποφάσεων, τη συνεργασία με συναδέλφους και την ικανότητα αντιμετώπισης καθημερινών δυσκολιών στο εργασιακό περιβάλλον.
Η ψυχολογική έρευνα υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση της μοναξιάς απαιτεί συνειδητές αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες και στην προσέγγιση της εργασιακής επικοινωνίας. Η ανάπτυξη μικρών, καθημερινών στιγμών επαφής με συναδέλφους, όπως μια σύντομη κουβέντα ή μια προσωπική συνομιλία, μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την αίσθηση κοινωνικής σύνδεσης. Η επένδυση σε ουσιαστικές σχέσεις με συναδέλφους αποδεικνύεται πιο αποτελεσματική από την προσπάθεια διατήρησης μεγάλου αριθμού επιφανειακών επαφών. Η ποιότητα της επικοινωνίας και η αμοιβαία στήριξη ενισχύουν την ψυχική ανθεκτικότητα και συμβάλλουν στην αίσθηση συμμετοχής και ασφάλειας (Cacioppo & Cacioppo, 2018).
Παράλληλα, η συνειδητή χρήση των social media μπορεί να μειώσει την ψυχολογική πίεση που δημιουργεί η συνεχής σύγκριση με τους άλλους. Η επικέντρωση σε αυθεντικές και υποστηρικτικές αλληλεπιδράσεις, καθώς και η αποφυγή υπερβολικής ενασχόλησης με τα ψηφιακά μέσα, βοηθούν στη διατήρηση της ψυχικής ισορροπίας (Primack et al., 2017). Επιπλέον, η καλλιέργεια ενσυναίσθησης και δεξιοτήτων επικοινωνίας συμβάλλει στη δημιουργία θετικού και ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος, όπου η αλληλοκατανόηση και η αλληλοστήριξη ενισχύουν τόσο την ψυχική ευεξία όσο και την παραγωγικότητα.
Η αναγνώριση της μοναξιάς ως φυσιολογικού και κοινά βιωμένου συναισθήματος αποτελεί το πρώτο βήμα προς την αντιμετώπισή της. Αντί να θεωρείται σημάδι αδυναμίας ή αποτυχίας, η μοναξιά μπορεί να γίνει ένα εργαλείο αυτογνωσίας, οδηγώντας στην ενίσχυση των σχέσεων και στη βελτίωση των επαγγελματικών συνθηκών. Μέσα από συνειδητές επιλογές στην επικοινωνία, την κοινωνική σύνδεση και την προσωπική φροντίδα, οι εργαζόμενοι μπορούν να ανακτήσουν την αίσθηση συνδεσιμότητας, να ενισχύσουν την ψυχική τους ανθεκτικότητα και να βελτιώσουν την ποιότητα της καθημερινότητάς τους.
Σε έναν κόσμο όπου η ψηφιακή επικοινωνία κυριαρχεί, η επένδυση στις πραγματικές ανθρώπινες σχέσεις και στην ποιότητα των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα. Η προσοχή στη μοναξιά και η καλλιέργεια της συνδεσιμότητας στον χώρο εργασίας αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία για την ψυχική ευημερία των εργαζομένων και για τη διατήρηση ενός υγιούς και παραγωγικού εργασιακού περιβάλλοντος.
.
Σαλτσίδου Ιωάννα
Ψυχολόγος/Ψυχοθεραπευτρια, “Iasis | At WORK”
.
Βιβλιογραφία
- Cacioppo, J. T., & Cacioppo, S. (2018). Loneliness in the modern age: An evolutionary theory of loneliness (ETL). Advances in Experimental Social Psychology, 58, 127–197. https://doi.org/10.1016/bs.aesp.2018.03.003
- Hobfoll, S. E., Halbesleben, J., Neveu, J.-P., & Westman, M. (2018). Conservation of resources in the organizational context: The reality of resources and their consequences. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 5, 103–128. https://doi.org/10.1146/annurev-orgpsych-032117-104640
- Primack, B. A., Shensa, A., Sidani, J. E., Whaite, E. O., Lin, L., Rosen, D., Colditz, J. B., Radovic, A., & Miller, E. (2017). Social media use and perceived social isolation among young adults in the U.S. American Journal of Preventive Medicine, 53(1), 1–8. https://doi.org/10.1016/j.amepre.2017.01.010
- Turkle, S. (2017). Reclaiming conversation: The power of talk in a digital age. Penguin Books.
.