fbpx
Συνοδοιπόρος  στο πένθος

Συνοδοιπόρος στο πένθος

Δημοσιευμένο από ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ, Κατηγορία: ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ, Ανακοινώσεις, Νέα, Ετικέτες:

Συνοδοιπόρος  στο πένθος.

Μια από τις πι δύσκολες καταστάσεις στη ζωή ενός ανθρώπου είναι η  συναισθηματική κατάσταση του πένθους. Τι να πει κάποιος σε ένα άντρα 32 ετών που έχασε τον αδελφό του σε τροχαίο, ή τι να πεις σε μια κοπέλα 17 ετών που μαθαίνει για τον ξαφνικό θάνατο του πατέρα της  ή ακόμα σε μια νέα γυναίκα που  απέβαλε σε προχωρημένη εγκυμοσύνη. Πραγματικά είναι από  τις πιο άβολες καταστάσεις. Ωστόσο το πένθος και η απώλεια είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής . Δεν πενθεί όμως μόνο αυτός που χάνει ένα  συγγενικό ή προσφιλές  πρόσωπο. Αισθήματα πένθους μπορεί να βιώσουμε και σε άλλες περιπτώσεις όπως σε ένα χωρισμό ή ένα διαζύγιο, στο άκουσμα ότι πάσχουμε από μια ασθένεια ,στη σύνταξη, στο θάνατο ενός κατοικίδιου . Όσο πιο σημαντική η απώλεια τόσο πιο έντονο το αίσθημα του πένθους.

Η εμπειρία του πένθους είναι  προσωπική και μοναδική. Κάθε ένας από εμάς αντιδρά διαφορετικά. Υπάρχουν άτομα που εξωτερικεύουν τα συναισθήματα και  τις σκέψεις του και άλλα που δεν μπορούν.  Οι  αντιδράσεις μας είναι επηρεασμένες  από τον χαρακτήρα μας ,την πίστη μας ,την κουλτούρα μας , τις προηγούμενες εμπειρίες μας.  Η ένταση ,η διάρκεια και η βαρύτητα των συναισθημάτων εξαρτούνται από φύση της σχέσης, το εάν ήταν αναμενόμενη η απώλεια ή ξαφνική.  Αν και δεν υπάρχει σωστός τρόπος να πενθήσει κανείς, υπάρχουν κάποια κοινά συναισθήματα, κάποιες κοινές σκέψεις και συμπεριφορές που έχουν παρατηρηθεί  σε πολλούς πενθούντες.   Η Kubler –Ross το 1970  πρώτη εισήγαμε «Τα  πέντε στάδια του πένθους»  α) άρνηση, β) θυμός ,γ) διαπραγμάτευση, δ) κατάθλιψή, ε) αποδοχή,  σαν μια καταγραφή αυτών των κοινών στοιχείων.  Ωστόσο η ίδια στο βιβλίο της δηλώνει ότι αυτά τα στάδια δεν είναι πανάκεια για όλους και πως  όπως η κάθε ζωή χαρακτηρίζεται από την μοναδικότητα της έτσι και το πένθος είναι κάθε φορά μια ξεχωριστή και μοναδική προσωπική εμπειρία.

Η εποχή μας έχει δυσανεξία στο πόνο και αυτό σε περιπτώσεις πένθους χειροτερεύει την ψυχική κατάσταση του πενθούντος. Η  έκφραση των συναισθημάτων  τείνει όλο και πιο πολύ να  μην γίνεται αποδεκτή από το περιβάλλον. Με έναν άτυπο τρόπο μας ζητάνε να κρατάμε χαρακτήρα, να κρύβουμε τον πόνο μας πίσω από μαύρα γυαλιά και να στεκόμαστε σιωπηλοί μπροστά σε αυτό το δύσκολο συμβάν.  Πολλές φορές προκειμένου να αποφύγουμε τον πόνο   στρέφουμε το ενδιαφέρον μας σε άλλες καταστάσεις, δουλεύουμε ασταμάτητα, απομακρυνόμαστε από τους συγγενείς και φίλους ώστε όλα αυτά να μην μας θυμίζουν τι έγινε, τι χάσαμε. Δεν μπορούμε να ξεφύγουμε από  το αίσθημα της θλίψης του πένθους μα μόνο αν το αντιμετωπίσουμε. Δυστυχώς το πένθος μας καταβάλει ,  ο Τρύφων Ζαχαριάδης στο βιβλίο του ‘ Ποιος εκπαιδεύει συναισθηματικά ποίον  γράφει ότι το πένθος είναι μια  συναισθηματική κατάσταση  όπου όταν κάποιος διέρχεται δύσκολα την εγκαταλείπει.

Κι  αν ο πόνος  προκλήθηκε από την απώλεια κάποιου, μέσω κάποιων άλλων θα βρούμε την δύναμη να συνεχίσουμε .Υπάρχουν πάρα πολλά που μπορεί να κάνει κάποιος  για να βοηθήσει αυτόν που πενθεί και πολλά που δεν χρειάζεται να κάνει. Μπορούμε να βοηθήσουμε  αρχικά δίνοντας  χρόνο  στον άλλο να επεξεργαστεί και να αποδεχθεί την απώλεια του .Δυστυχώς  αυτό το κομμάτι είναι το πιο δύσκολο. Είναι σημαντικό για το άτομο που πενθεί να βρει χρόνο να τακτοποιήσει τις σκέψεις και να αποδεχτεί  την  νέα πραγματικότητα. Δε ν χρειάζονται πάντα να έχουμε απαντήσεις, πολλές φορές η στάση μας ¨μιλάει¨ περισσότερο. Μπορούμε να βοηθήσουμε κάποιον που πενθεί  με απλές πράξεις, καθημερινές όπως το να πάμε να του πληρώσουμε τους λογαριασμούς που έχουν λήξει, να καθαρίσουμε το σπίτι  ή να του ποτίσουμε τα φυτά. Είναι καλό να έχουμε στο μυαλό μας ότι ίσως το άτομο να μην συνέλθει πότε τελείως από την απώλεια. Ο θάνατος  ενός αγαπημένου προσώπου δεν ξεπερνιέται ποτέ, απλά με τον καιρό ο πόνος μειώνεται. Είναι σημαντικό να αποφεύγονται   κλισέ δηλώσεις τύπου « θα σου περάσει με τον καιρό» και οι  συγκρίσεις με άλλες καταστάσεις. Ο πόνος είναι μη συγκρίσιμος. Αυτές οι στάσεις καθυστερούν την διεργασία του πένθους , μειώνουν την σημασία της απώλεια  και μπερδεύουν τα άτομα που πενθούν για το κατά πόσο είναι φυσιολογική η αντίδραση τους.

Το σημαντικότερο είναι να είμαστε εκεί και να ακούσουμε τις ανάγκες του ατόμου όχι μόνο τις πρώτες μέρες του πένθους αλλά και στη συνέχεια. Γιορτές, οικογενειακές καταστάσεις, επέτειοι ανακινούν το αίσθημα του πένθους  και ξυπνούν δυσάρεστα συναισθήματα. Μέλημα όσων στέκονται δίπλα είναι να παρατηρούν τις συναισθηματικές αντιδράσεις του πενθούντα και τις συμπεριφορές. Είναι λογικό στην αρχή του πένθους  το άτομο να νιώθει έντονη θλίψη, μπερδεμένο και αποκομμένο από  τους άλλους καθώς όμως ο χρόνος περνά αυτά τα  συναισθήματα  σιγά σιγά  θα εκλείπουν. Αν ωστόσο παρατηρήσουμε ότι το άτομο  μετά το πέρας των πρώτων δύο μηνών έχει δυσκολία να λειτουργήσει στη καθημερινότητα ,είναι έντονα προσκολλημένο στην απώλεια ,παραμελεί την  ατομική υγιεινή του ,έχει παραισθήσεις , κάνει χρήση ουσιών ,έχει έντονα αισθήματα θυμού και πικρίας είναι καλό να το ενθαρρύνουμε να απευθυνθεί σε ένα ειδικό ψυχικής υγείας.

Μάρθα Πλέσσα

Hnd in Counselling and Psychology

McS IN Integrative Psychotherapy

 

Βιβλιογραφία

Τρυφών Ζαχαριάδης(2011). Ποιος εκπαιδεύει συναισθηματικά  ποιον. Μια ψυχαναλυτική ανίχνευση των οικογενειακών αλληλεπιδράσεων. Εκδόσεις : Τόπος

Kubler –Ross Elisabeth (2009).  On death and dying. What the dying have to teach doctors, nurses , clergy and their own families. Second Edition: Routledge.